İhraççı

İçsel Değer Nedir? İçsel değer, bir varantın vade sonunda sağlayabileceği potansiyel getiriyi (zaman değeri hariç) ifade eden değerdir. Bu değer, dayanak varlık fiyatı ile kullanım fiyatı arasındaki farkın, çarpan ile çarpılmasıyla hesaplanır. içsel değer = Maks[(Dayanak Varlık Fiyatı – Kullanım Fiyatı) × Çarpan, 0] (alım varantı için) içsel değer = Maks[(Kullanım Fiyatı – Dayanak Varlık Fiyatı) × Çarpan, 0] (satım varantı için) Ancak dikkat edilmelidir ki, içsel değer yatırımcının net kârını göstermez. Gerçek kâr/zarar durumu, varantın alım fiyatı (prim) ile içsel değerin karşılaştırılmasıyla hesaplanır. Örneğin: Kullanım fiyatı 100 TL, dayanak fiyatı 110 TL, çarpanı 0.1 olan bir alım varantının içsel değeri (110 – 100) × 0.1 = 1 TL’dir. Eğer bu varantı yatırımcı 0.80 TL’ye aldıysa, potansiyel net kazancı 0.20 TL olur.

İçsel Oynaklık Nedir? İçsel oynaklık (zımni volatilite), bir varantın piyasa fiyatına göre, opsiyon fiyatlama modelleri (örneğin Black-Scholes) kullanılarak hesaplanan cari oynaklık tahminidir. Başka bir ifadeyle, varantın mevcut fiyatının hangi volatilite beklentisine göre oluştuğunu gösterir. Zımni oynaklık, varant fiyatına etki eden en önemli faktörlerden biridir. Çünkü volatilite arttıkça, dayanak varlığın fiyatının ileriye dönük dalgalanma ihtimali yükselir. Bu da varantın olası kazanç potansiyelini artırdığı için fiyatı yükseltir. Özetle: İçsel oynaklık yükselirse → Varantın fiyatı genellikle artar İçsel oynaklık düşerse → Varantın fiyatı genellikle azalır Bu nedenle, içsel oynaklık aynı zamanda piyasa katılımcılarının geleceğe dönük belirsizlik ve risk beklentilerini de yansıtır. Yatırımcılar için yalnızca fiyat yönü değil, oynaklık seviyesi de kritik bir karar kriteridir.

İhraççı, bir varantın veya diğer yapılandırılmış/türev sermaye piyasası araçlarının tasarlanmasını, sermaye piyasalarına sunulmasını ve bu ürünlerden doğan yükümlülüklerin üstlenilmesini sağlayan banka veya aracı kurumdur. Varantlar bireysel yatırımcılar tarafından değil, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilmiş ve lisanslı ihraççılar tarafından oluşturulur. Bu ürünler gerekli başvuru ve onay süreçlerinin ardından Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlar. İhraççı; varantın dayanak varlığını, vadesini, kullanım fiyatını, çarpanını ve uzlaşma şeklini belirler, ilgili düzenleyici kurumlara başvuruları yapar, Borsa İstanbul’da çoğunlukla piyasa yapıcı sıfatıyla sürekli alış–satış kotasyonu sunar ve vade sonunda varantın içsel değeri oluşmuşsa yatırımcılara nakdi uzlaşma ödemesini gerçekleştirir.